NHỮNG NGÀY THÁNG TÁM LỊCH SỬ
TRÊN QUÊ HƯƠNG VĨNH PHÚC
Thực hiện chỉ thị của Đảng “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, nhiều địa phương trên toàn quốc trong đó có Vĩnh Phúc đã tiến hành thành lập các uỷ ban dân tộc giải phóng ở các làng xã để chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền. Đêm 16-7-1945, tại trị trấn Tam Đảo, trung đội giải phóng quân Phạm Hồng Thái do đồng chí Thạch Sơn chỉ huy đã nổ những phát súng đầu tiên tiêu diệt đồn binh Nhật gồm 11 tên và thu nhiều chiến lợi phẩm như súng đạn, ống nhòm, điện thoại,...giải thoát hàng 100 tù binh Pháp và người Việt. Trận đánh khởi đầu cho tiến trình khởi nghĩa từng phần ở Vĩnh Phúc.
-Ngày 17/8/1945, được tin Nhật đầu hàng, Uỷ ban dân tộc giải phóng huyện Lập Thạch đã huy động hơn 200 tự vệ đến chiếm huyện lỵ. Tri huyện Bùi Tất Cường bỏ trốn, bọn nha lại và binh lính giao nộp ấn tín, giấy tờ và 18 khẩu súng cho cách mạng.
-Ngày 19/8/1945, cùng với nhân dân Hà Nội, lực lượng tự vệ và nhân dân Phúc Yên đã tiến hành khởi nghĩa thắng lợi, giành chính quyền về tay nhân dân.
-Ngày 21/8/1945, quần chúng cứu quốc cùng lực lượng tự vệ, du kích và nhân dân tiến vào huyện lỵ Vĩnh Tường. Lúc đầu đoàn người khởi nghĩa gặp phải sự kháng cự của lính bảo an và Quốc dân đảng, nhưng trước sức ép của lực lượng cách mạng, chúng phải chịu tước vũ khí vô điều kiện. Tri phủ Vĩnh Tường Phạm Gia Thịnh đầu hàng giao nộp ấn tín, tài sản và 57 khẩu súng cho cách mạng; sau khi giải tán xong chính quyền tay sai phong kiến. Quần chúng nhân dân mít tinh chào mừng chiến thắng và ra mắt Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện Vĩnh Tường.
-Ngày 22/8/1945, lực lượng cách mạng và nhân dân huyện Yên Lạc khởi nghĩa. Trước khí thế mạnh mẽ, tri huyện Nguyễn Mạnh Nhu bỏ trốn, bọn nha lại và binh lính canh huyện đã giao nộp ấn tín, sổ sách và 7 khẩu súng cho cách mạng. Ngay chiều hôm đó, một cuộc mít tinh chào mừng thắng lợi và ra mắt Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện diễn ra tại làng Yên Thư.
-Ngày 23/8/1945, một bộ phận dân chủ đảng ở Hương Canh và Đông Đạo đã tiến lên huyện Tam Dương yêu cầu tri huyện Tam Dương Nguyễn Xuân Đĩnh giao nộp ấn tín, vũ khí. Nhưng hắn dựa vào lực lượng Quốc dân đảng đang từ Vĩnh Yên tới giải cứu nên không nộp. Lực lượng dân chủ đảng chỉ tước được vài khẩu súng rồi rút lui. Cuộc khởi nghĩa chiếm huyện Tam Dương không thành, nhưng gây được tiếng vang cổ vũ phong cách mạng trong tỉnh.
-Ngày 24/8/1945, lực lượng tự vệ và nhân dân huyện Bình Xuyên biểu tình chiếm huyện, bắt giam tri huyện Đỗ Trọng Vinh, rồi tuyên bố giải tán chính quyền tay sai, phong kiến và thành lập Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện Bình Xuyên.
-Ngày 31/8/1945, hàng vạn quần chúng nhân dân và tự vệ, du kích giương cao cờ đỏ sao vàng từ nhiều hướng cơ sở tiến về thị xã Vĩnh Yên biểu tình giành chính quyền nhưng bị bọn Quốc dân đảng và Đại việt đàn áp đẫm máu làm hàng 100 người chết và bị thương. Cuộc khởi nghĩa bị tổn thất nặng và không thành công.
Như vậy, trong thời gian từ ngày 17/8 đến 31/8/1945, hàng chục vạn đồng bào ở Vĩnh Phúc theo lời hiệu triệu của Trung ương Đảng và lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhất tề vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền ở các phủ, huyện và thị xã. Tuy lúc này Vĩnh Yên vẫn bị bọn phản động chiếm đóng, nhưng chính quyền từ làng, xã đến huyện đã được thiết lập. Điều đó cho thấy cuộc khởi nghĩa trên quê hương Vĩnh Phúc là một bộ phận cách mạng thánh Tám trong cả nước góp phần xứng đáng làm nên thắng lợi chung của toàn dân tộc. Cuộc cách mạng đã khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, mở đầu cho kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
*TLTK: Lịch sử Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc. -tr.106-120. PM.026895.
TRÊN QUÊ HƯƠNG VĨNH PHÚC
Thực hiện chỉ thị của Đảng “Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, nhiều địa phương trên toàn quốc trong đó có Vĩnh Phúc đã tiến hành thành lập các uỷ ban dân tộc giải phóng ở các làng xã để chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền. Đêm 16-7-1945, tại trị trấn Tam Đảo, trung đội giải phóng quân Phạm Hồng Thái do đồng chí Thạch Sơn chỉ huy đã nổ những phát súng đầu tiên tiêu diệt đồn binh Nhật gồm 11 tên và thu nhiều chiến lợi phẩm như súng đạn, ống nhòm, điện thoại,...giải thoát hàng 100 tù binh Pháp và người Việt. Trận đánh khởi đầu cho tiến trình khởi nghĩa từng phần ở Vĩnh Phúc.
-Ngày 17/8/1945, được tin Nhật đầu hàng, Uỷ ban dân tộc giải phóng huyện Lập Thạch đã huy động hơn 200 tự vệ đến chiếm huyện lỵ. Tri huyện Bùi Tất Cường bỏ trốn, bọn nha lại và binh lính giao nộp ấn tín, giấy tờ và 18 khẩu súng cho cách mạng.
-Ngày 19/8/1945, cùng với nhân dân Hà Nội, lực lượng tự vệ và nhân dân Phúc Yên đã tiến hành khởi nghĩa thắng lợi, giành chính quyền về tay nhân dân.
-Ngày 21/8/1945, quần chúng cứu quốc cùng lực lượng tự vệ, du kích và nhân dân tiến vào huyện lỵ Vĩnh Tường. Lúc đầu đoàn người khởi nghĩa gặp phải sự kháng cự của lính bảo an và Quốc dân đảng, nhưng trước sức ép của lực lượng cách mạng, chúng phải chịu tước vũ khí vô điều kiện. Tri phủ Vĩnh Tường Phạm Gia Thịnh đầu hàng giao nộp ấn tín, tài sản và 57 khẩu súng cho cách mạng; sau khi giải tán xong chính quyền tay sai phong kiến. Quần chúng nhân dân mít tinh chào mừng chiến thắng và ra mắt Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện Vĩnh Tường.
-Ngày 22/8/1945, lực lượng cách mạng và nhân dân huyện Yên Lạc khởi nghĩa. Trước khí thế mạnh mẽ, tri huyện Nguyễn Mạnh Nhu bỏ trốn, bọn nha lại và binh lính canh huyện đã giao nộp ấn tín, sổ sách và 7 khẩu súng cho cách mạng. Ngay chiều hôm đó, một cuộc mít tinh chào mừng thắng lợi và ra mắt Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện diễn ra tại làng Yên Thư.
-Ngày 23/8/1945, một bộ phận dân chủ đảng ở Hương Canh và Đông Đạo đã tiến lên huyện Tam Dương yêu cầu tri huyện Tam Dương Nguyễn Xuân Đĩnh giao nộp ấn tín, vũ khí. Nhưng hắn dựa vào lực lượng Quốc dân đảng đang từ Vĩnh Yên tới giải cứu nên không nộp. Lực lượng dân chủ đảng chỉ tước được vài khẩu súng rồi rút lui. Cuộc khởi nghĩa chiếm huyện Tam Dương không thành, nhưng gây được tiếng vang cổ vũ phong cách mạng trong tỉnh.
-Ngày 24/8/1945, lực lượng tự vệ và nhân dân huyện Bình Xuyên biểu tình chiếm huyện, bắt giam tri huyện Đỗ Trọng Vinh, rồi tuyên bố giải tán chính quyền tay sai, phong kiến và thành lập Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời huyện Bình Xuyên.
-Ngày 31/8/1945, hàng vạn quần chúng nhân dân và tự vệ, du kích giương cao cờ đỏ sao vàng từ nhiều hướng cơ sở tiến về thị xã Vĩnh Yên biểu tình giành chính quyền nhưng bị bọn Quốc dân đảng và Đại việt đàn áp đẫm máu làm hàng 100 người chết và bị thương. Cuộc khởi nghĩa bị tổn thất nặng và không thành công.
Như vậy, trong thời gian từ ngày 17/8 đến 31/8/1945, hàng chục vạn đồng bào ở Vĩnh Phúc theo lời hiệu triệu của Trung ương Đảng và lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhất tề vùng lên khởi nghĩa giành chính quyền ở các phủ, huyện và thị xã. Tuy lúc này Vĩnh Yên vẫn bị bọn phản động chiếm đóng, nhưng chính quyền từ làng, xã đến huyện đã được thiết lập. Điều đó cho thấy cuộc khởi nghĩa trên quê hương Vĩnh Phúc là một bộ phận cách mạng thánh Tám trong cả nước góp phần xứng đáng làm nên thắng lợi chung của toàn dân tộc. Cuộc cách mạng đã khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, mở đầu cho kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
*TLTK: Lịch sử Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc. -tr.106-120. PM.026895.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét